Η νέα Νέα Δημοκρατία

στις

Για πρώτη φορά στην ιστορία της Μεταπολίτευσης παρατηρείται το εξής φαινόμενο: Ενώ το κυβερνών κόμμα φθείρεται και φθίνει δημοσκοπικά, κανένα άλλο κόμμα δεν φαίνεται να μπορεί να το εκμεταλλευθεί.
Οι ψηφοφόροι, αντί να μετακινούνται, γυρίζουν την πλάτη τους στο πολιτικό σύστημα στο σύνολό του και επιλέγουν την αποχή.

Η Νέα Δημοκρατία, το μοναδικό κόμμα που θα μπορούσε να διεκδικήσει την εξουσία έναντι του ΣΥΡΙΖΑ, έχει μια από τις υψηλότερες συσπειρώσεις μεν, όμως δεν φαίνεται, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, να πείθει νέους ψηφοφόρους. Η εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη τον Ιανουάριο έδωσε σαφώς μια τονωτική ένεση στο κόμμα, όμως, μερικούς μήνες μετά την εκλογή του νέου προέδρου και μερικές εβδομάδες μετά το συνέδριο του κόμματος πολλοί, δικαίως, αναρωτιούνται: Πόσο νέα είναι η νέα Νέα Δημοκρατία;

Η διαγραφή ακραίων στοιχείων, όπως ο Φαήλος Κρανιδιώτης και ο αντιπεριφερειάρχης Χίου Σταμάτης Κάρμαντζης, καθώς και η διάλυση της ΟΝΝΕΔ, καταδεικνύουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιθυμεί να σηματοδοτήσει μια ταυτόχρονη μετακίνηση της Ν.Δ. τόσο προς το κέντρο όσο και προς την αξιοκρατία. Η προώθηση και συνεπακόλουθη εκλογή στην Πολιτική Επιτροπή, σε πολύ καλή σειρά, του αντιδημάρχου Ραφήνας Γιώργου Κοκκόλη, ενός νέου ανθρώπου που απέχει έτη φωτός από τις ΟΝΝΕΔίτικες πρακτικές που όλοι γνωρίζουμε, αποτελεί μια ακόμα κίνηση προς αυτή την κατεύθυνση. Το συνέδριο όμως απέδειξε, με περισσότερους από έναν τρόπους, ότι η παλιά φρουρά του κόμματος, οι λεγόμενες βαρονίες, προσπαθεί να διατηρήσει και να μεγιστοποιήσει τη σφαίρα επιρροής της.

Η εκλογή στην Πολιτική Επιτροπή νέων σε ηλικία αλλά όχι σε ιδέες στελεχών, όπως ο πρώην πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ Σάκης Ιωαννίδης και η κόρη του Γεράσιμου Γιακουμάτου, Ευαγγελία, καθώς και η προ μηνών σημαντική διάσταση απόψεων μεταξύ των μελών της κοινοβουλευτικής ομάδας της Ν.Δ. σε σχέση με το σύμφωνο συμβίωσης, αποτελούν ενδείξεις αυτής της άτυπης αλλά ουσιαστικής ιδεολογικής μάχης στο εσωτερικό του κόμματος.

Επιπλέον, οι εκδηλώσεις λατρείας προς το πρόσωπο του Κώστα Καραμανλή, ενός ανθρώπου ο οποίος, ενώ φέρει μεγάλο μέρος της ευθύνης για τη σημερινή κατάσταση της Ελλάδας, όχι μόνο βρίσκεται στο απυρόβλητο αλλά εξακολουθεί να θεωρείται από πολλούς το plan B για τη σωτηρία της χώρας, προβληματίζουν πολλούς εν δυνάμει ψηφοφόρους, οι οποίοι δεν συμμερίζονται αυτή την άνευ όρων και ορίων αγάπη προς τον πρώην πρωθυπουργό, ενώ παράλληλα τορπιλίζουν τις προσπάθειες της νέας ηγεσίας να παρουσιάσει ένα νέο κομματικό προφίλ.

Το συντηρητικό και φοβικό κοινό

Αλλά ακόμα και η ίδια η νέα ηγεσία έχει ήδη υποπέσει σε ολισθήματα τα οποία και αυτά δείχνουν πως ο δρόμος προς τον εκσυγχρονισμό του κόμματος δεν είναι χωρίς παλινδρομήσεις. Κινήσεις του ίδιου του αρχηγού της Νέας Δημοκρατίας, όπως η αναφορά ότι «όλοι οι τρομοκράτες προέρχονται από την ιδεολογική μήτρα της άκρας Αριστεράς» ή η δήλωσή του για τις γυναίκες οι οποίες επιδεικνύουν «δημογραφική προτίμηση στον Αλέξη Τσίπρα» και η ταύτιση από πλευράς του της γυναίκας και του παραδοσιακού ρόλου της νοικοκυράς, μοιάζουν να στοχεύουν σε ένα παραδοσιακό κοινό-στόχο του κόμματος, συντηρητικό και φοβικό, το οποίο απεχθάνεται απότομες ιδεολογικές αλλαγές.

Επικοινωνιακά, η ομάδα της Ν.Δ. προσπαθεί να εκσυγχρονίσει την εικόνα του κόμματος, χρησιμοποιώντας infographics ή σλόγκαν που πρωτολάνσαρε το Ποτάμι, όπως η καμπάνια «θέλουμε λίγα από πολλούς», για την οικονομική ενίσχυση του κόμματος, ή οι 25 προτάσεις διακυβέρνησης που παρουσίασε ο αντιπρόεδρος του κόμματος Κωστής Χατζηδάκης, που ακολουθούν το μοτίβο της μεταρρυθμιστικής γενικολογίας με σημεία όπως «φορολογικά κίνητρα για νέες επενδύσεις». Οι 25 αυτές προτάσεις διακυβέρνησης παρουσιάστηκαν κάτω από την ομπρέλα της «Συμφωνίας Αλήθειας», της νέας καμπάνιας της Νέας Δημοκρατίας, ενός μεταμεταπολιτευτικού και μεταμνημονιακού «συμβολαίου με τον λαό», όπου το μεγάλο επίτευγμα και το μεγάλο selling point είναι ότι πλέον λέμε αλήθεια.

Αν το σκεφτεί κανείς, είναι λίγο θλιβερό τι σημαίνει αυτό, και για τη Νέα Δημοκρατία και για το πολιτικό σύστημα εν γένει. Η αλήθεια, η οποία θα έπρεπε να αποτελεί την αφετηρία όχι μόνο της σχέσης κομμάτων – πολιτών αλλά και πολιτικού προγραμματισμού, είναι πλέον τόσο δυσεύρετη που διαφημίζεται και πωλείται ως σπάνιο εξωτικό πτηνό. Βεβαίως, μια που πλέον λέμε αλήθειες, θα ήταν εύλογο να αναρωτηθεί κανείς γιατί πολλές από αυτές τις 25 προτάσεις δεν τις υιοθέτησε η Νέα Δημοκρατία όταν μπορούσε, δηλαδή μέχρι το 2015. Για παράδειγμα, η περιβόητη πρόταση ΥΟΖΜΑ για την ανάπτυξη της καινοτομίας, που αναφέρεται στη δέκατη πρόταση, υποβλήθηκε στην ελληνική κυβέρνηση επί πρωθυπουργίας Αντώνη Σαμαρά, για την ακρίβεια τον Απρίλιο του 2014, ενώ μετά από λίγο, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, «εξαφανίστηκε». Για να μη μιλήσουμε, φυσικά, για προτάσεις που χτυπούν τη γραφειοκρατία και τις ανεξέλεγκτες δαπάνες του Δημοσίου, στοιχεία που γιγαντώθηκαν επί Κώστα Καραμανλή, ή την αδιαφάνεια, βασικό χαρακτηριστικό της πρωθυπουργίας Σαμαρά.

Οι δύσκολες ισορροπίες

Η Νέα Δημοκρατία, λοιπόν, έχει να επιτελέσει ένα πολύ δύσκολο έργο: Από τη μία, να επανεφεύρει τον εαυτό της προκειμένου να ανανεώσει το πολιτικό της προσωπικό και τη δεξαμενή των ψηφοφόρων της, στοιχεία απαραίτητα για την επιβίωσή της στο νέο σκηνικό που διαμορφώνεται και που λίγη σχέση έχει με αυτά που γνωρίζουν οι παλαιοκομματικοί βαρόνοι του κόμματος. Από την άλλη, να τιμήσει το παρελθόν του κόμματος και να κρατήσει εσωκομματικές ισορροπίες, απευθυνόμενη σε βαθιά συντηρητικά ένστικτα, πρωτίστως των πολιτευτών της και δευτερευόντως της εκλογικής της βάσης.

Η πρόσφατη εσωκομματική διαμάχη με αφορμή το μνημόσυνο Καραμανλή και τον ρόλο γυναικών και ανδρών, η επιλεκτική αμνησία του νέου γραμματέα του κόμματος (ο οποίος εξελέγη, ειρήσθω εν παρόδω, διά βοής, καθότι μοναδικός υποψήφιος) σε σχέση με τον προκάτοχό του, Ανδρέα Παπαμιμίκο, αποτελούν ενδείξεις ότι η Νέα Δημοκρατία δεν είναι ακόμα ένα σύγχρονο κόμμα, και πως ταλανίζεται από υπαρξιακά προβλήματα που καθιστούν δύσκολη την εξεύρεση αυτής της ισορροπίας που θα την οδηγήσει σε εκλογική νίκη και, το κυριότερο, στη μακροπρόθεσμη επιβίωσή της. Εάν, μάλιστα, οι εκλογές γίνουν σε περίοδο όπου ισχύει ακόμα η λίστα και ο Κυριάκος Μητσοτάκης κληθεί αυτός να επιλέξει ποιοι θα εκλεγούν, χάνοντας την ευκαιρία να μετακυλίσει την ευθύνη στους ψηφοφόρους, είναι πολύ πιθανό τα φαινόμενα αυτά να οξυνθούν.

Φυσικά, όσο η Νέα Δημοκρατία παραμένει κόμμα εξουσίας, θα παραμένει και ενωμένη, κρύβοντας κάτω από το κομματικό χαλί τόσο τις βαθιές και ουσιαστικές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των στελεχών της όσο και τα μικροπολιτικά παιχνίδια εξουσίας που παίζονται. Όμως αυτή η αμοιβαία επωφελής ανακωχή θα εξανεμιστεί το ίδιο λεπτό που η εκλογική επίδοση του κόμματος δεν θα είναι η αναμενόμενη. Για να είναι όντως νέα η νέα Νέα Δημοκρατία, η καινούργια της ηγεσία θα πρέπει να σπάσει πολύ μεγαλύτερα αυγά από τον Φαήλο Κρανιδιώτη, ο οποίος ούτως ή άλλως κινείται στα όρια του γραφικού. Θα πρέπει να αγγίξει ιερές αγελάδες, όπως ο καραμανλισμός και ο νεοκαραμανλισμός, θα πρέπει να θίξει ταμπού, όπως τον θεσμό των «δικών μας παιδιών». Σε μια χώρα που διαλύεται και με μια ανεύθυνη κυβέρνηση που για λόγους καιροσκοπισμού είναι πρόθυμη να προκηρύξει εκλογές ανά πάσα στιγμή, θα προλάβει;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s