Προς ένα ελληνικό Benidorm;

στις

Δεν ξέρω αν έχετε δει ποτέ ένα αγγλικό σήριαλ που λέγεται Benidorm, από το ομώνυμο ισπανικό θέρετρο. Το σήριαλ, βουτηγμένο μέχρι το κόκκαλο σε βρετανικό χιούμορ, περιγράφει τις μίζερες διακοπές κάποιων μίζερων τουριστών σε ένα μίζερο all-inclusive ξενοδοχείο σε μια μίζερη πόλη της Ισπανίας. All-inclusive λέγονται αυτά τα ξενοδοχεία που σου προσφέρουν πακέτα και προσφορές (δωρεάν μπύρα 10 με 1, δωρεάν καναπεδάκια αν παραγγείλεις πινακολάδα στην πισίνα, τελειωμένη ντισκοτέκ μέσα στο συγκρότημα κ.ο.κ.) που οδηγούν τους όχι και ιδιαιτέρως τουριστικά απαιτητικούς πελάτες να μην ξεμυτίσουν ούτε μια φορά από εκεί μέσα.

Διαβάζοντας το σχέδιο νόμου για την «Οριοθέτηση, διαχείριση και προστασία αιγιαλού και παραλίας» η πρώτη εικόνα που μου ήρθε στο μυαλό ήταν αυτή. Μια Ελλάδα τύπου Benidorm. Βέβαια, τέτοιου είδους ξενοδοχειακά συγκροτήματα υπάρχουν ήδη στην Ελλάδα, κυρίως στην Κρήτη και στη Ρόδο, αλλά όποιος έχει περάσει έστω και χωρίς να σταματήσει με το αυτοκίνητο από την Ισπανική Costa del Sol κι έχει δει πώς έχουν ασελγήσει κατά συρροή πάνω στην φύση, επιστρέφει στην Ελλάδα κάπως πιο ευγνώμων για την συγκριτικά «μικρή» της τουριστική κλίμακα.

Το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου, το οποίο κατατέθηκε τη Μεγάλη Εβδομάδα (17/4), ενώ η πολιτική ηγεσία τσακωνόταν για το Άγιο Φως, λέει μέσα πολλά και ενδιαφέροντα και οι βασικές αλλαγές που επιφέρει συνοψίζονται αρκετά καλά σε διάφορα άρθρα όπως αυτό από την Καθημερινή.

Δεν θεωρώ ότι έγινα ειδικός επί των αιγιαλών εν μια νυκτί οπότε θα επιστρατεύσω την κοινή λογική για να επισημάνω τους κινδύνους που ελλοχεύουν σε ένα τέτοιο σχέδιο νόμου. Αν το διαβάσει λοιπόν κανείς, διαπιστώνει ότι σε πάρα πολλά σημεία (π.χ. άρθρο 10, παράγραφοι 3 και 4) για χοντρά ζητήματα, όπως η ελεύθερη και δωρεάν πρόσβαση του κοινού στη θάλασσα, η παραχώρηση εκτάσεων που περιλαμβάνουν αρχαία, μνημεία, προστατευμένες περιοχές κ.λπ., το βασικό κριτήριο είναι η «στάθμιση των συμφερόντων που εξυπηρετούνται ή βλάπτονται», μια ασαφής και διάτρητη διατύπωση που διαιωνίζει την κλασική ελληνική πάλη μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου συμφέροντος. Οι δε μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε όλο το νομοσχέδιο αντιμετωπίζονται περισσότερο ως μια τυπική διαδικασία παρά ως μια ουσιαστική υποχρέωση. Επιτρέπεται ακόμα και το μπάζωμα της παραλίας με τον εξής μπακαλίστικο υπολογισμό: 5 τετραγωνικά για κάθε κρεβάτι (π.χ. 200 κρεβάτια, 1000 τετραγωνικά μπαζωμένη θάλασσα, άρθρο 13, παράγραφος 5).

Παράλληλα, μια επίσης κλασική ελληνική πατέντα, τα αυθαίρετα, επιβραβεύεται για ακόμα μια φορά πανηγυρικά (άρθρο 15, παράγραφος 1) αρκεί ο αυθαιρετών να πληρώσει το κατιτίς του (αν και αυτό ακόμα είναι αμφίβολο καθώς συνήθως έπονται διάφοροι «διακανονισμοί»). Το κράτος, και δεν είναι η πρώτη φορά, προτιμά να σκεφτεί με τη λογική της βραχυπρόθεσμης αρπαχτής έναντι της μακροπρόθεσμης στρατηγικής και βιώσιμης ανάπτυξης, δικαιώνοντας για ακόμα μια φορά όσους παρανομούν.

Το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου στις 26 σελίδες του, οι οποίες ισορροπούν κάπου μεταξύ επιπολαιότητας και ιδιοτέλειας, καταφέρνει να πετύχει τα εξής:

  • Να προκρίνει ένα αποδεδειγμένα αποτυχημένο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης χαμηλής προστιθέμενης αξίας, αφαιρώντας από την Ελλάδα τη δυνατότητα να ανταγωνιστεί έξυπνα άλλους τουριστικούς προορισμούς που έχουν «καεί» από την άναρχη τουριστική ανάπτυξη, όπως αυτή που προτείνει ή έστω επιτρέπει.
  • Να υποβαθμίσει τη σημασία της περιβαλλοντικής προστασίας (το θέμα της αισθητικής ή της ποιότητας των υποδομών δεν τολμώ καν να το βάλω στο τραπέζι) και παράλληλα να ισοπεδώσει την Ελλάδα, θεωρώντας ότι όλα αυτά που προβλέπει μπορούν να ισχύσουν οπουδήποτε, μέχρι και το πιο μικρό νησί.
  • Να αφήσει διάπλατα ανοιχτές πόρτες και παράθυρα για την κατά το δοκούν ερμηνεία από υπουργεία και φορείς διαφόρων διατάξεων, σε μια χώρα, όπου η διαφθορά χαίρει ακόμα άκρας υγείας και όπου οι εξαιρέσεις είναι περισσότερες από τους κανόνες.
  • Να δικαιώσει όσους έχουν ήδη παρανομήσει, αυθαιρετήσει και ασελγήσει στις ελληνικές ακτές, ένα βήμα πριν τους ευχαριστήσει για τη συμβολή τους στην ανάπτυξη της χώρας μέσα από τις εκπάγλου καλλονής, υψηλής αισθητικής και ποιότητας χωροταξικές παρεμβάσεις τους.
  • Να υπονομεύσει για ακόμα μια φορά το δημόσιο συμφέρον έναντι του ιδιωτικού, και μάλιστα παριστάνοντας ότι το προασπίζεται: Από το απλό και προφανές της ελεύθερης πρόσβασης ενός πολίτη στη θάλασσα ως την λογική «όλα επιτρέπονται» για οποιαδήποτε ιδιωτική επένδυση.

Ο αντίλογος είναι γνωστός και αναμενόμενος: Ότι το συγκεκριμένο νομοσχέδιο θα δώσει δουλειά σε κόσμο, θα επιτρέψει την προσέλκυση τουριστών κ.λπ. Ας αναρωτηθούμε, λοιπόν, και πόσοι και ποιοι θα χάσουν δουλειές (θυμηθείτε την λογική των all-inclusive), πόσα θα παίρνουν αυτοί που θα πιάσουν δουλειές, τι επιπτώσεις θα έχει στις υφιστάμενες τουριστικές υποδομές, τι τύπου τουρίστες θα έρθουν, πόσα χρήματα θα αφήνουν πίσω τους και σε ποιους, πόσο θα αναβαθμιστεί ή θα υποβαθμιστεί μακροπρόθεσμα το ελληνικό τουριστικό προϊόν, αλλά και η ποιότητα ζωής των μόνιμων κατοίκων. Και ας περιμένουμε το sequel του Benidorm να είναι γυρισμένο στην Ελλάδα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s